Câu Chuyện Kỳ Diệu Đông Bắc: Giếng Vọng Thanh Không Có Ma Tiếu Mặc nhặt vội miếng bánh mì đã cứng vỏ từ túi nilon, vừa nhai vừa nhìn đống tro tàn đang rơi từ lò hỏa táng sang nhà tang lễ quận. Cậu là sinh viên năm ba khoa Triết, thực tập tại đây được tròn hai tháng, mục đích duy nhất là tìm lời giải cho câu hỏi cứ ám ảnh cậu từ sau đám tang bà nội năm ngoái: Chết rồi thì đi đâu? Có thật là người chết còn lưu luyến trần gian không? Trần Huy, người hướng dẫn cậu, là một gã đàn ông 45 tuổi gày gò, lúc nào cũng thiu thiu ngủ bên cửa sổ, tay cầm điếu thuốc Hồng Mai, khói xám quấn quanh đôi mắt thâm quầng. Ba tháng trước, con trai duy nhất của Trần Huy là Tiểu Hổ, 17 tuổi, đi xe máy trượt băng trên đường tỉnh, đâm sầm vào cây dương rồi chết tại chỗ. Từ đó Trần Huy như mất hồn, ngày nào cũng đứng nhìn lò đốt, lẩm bẩm tên con trai. Một sáng thứ Hai, Trần Huy không đến làm việc. Một tuần sau, điện thoại nhà tang lễ reo, đầu dây bên kia là trưởng thôn Uyên Gia Đồn, một ngôi làng nằm sâu trong vùng Đông Bắc, nói rằng thấy Trần Huy lảng vảng bên Giếng Vọng Thanh ở đầu làng. Tiếu Mặc vội vàng rủ Lão Bạch Đầu đi cùng. Lão Bạch Đầu là nhân viên tang lễ đã làm ở đây 40 năm, tóc trắng phau như cước, mặc chiếc áo bông dát dầu bẩn, tay xách cái túi canvas nặng trịch, bên trong đựng gì thì chỉ lão mới biết: có la bàn, lọ luminol nhỏ, cuộn dây thừng, cả một hũ dấm già để khử mùi. Trên chuyến xe buýt chạy qua vùng núi đóng băng, hơi thở của hành khách đọng thành sương trắng trên kính, người ta nhai hạt hướng dương rôm rốp kể cho nhau nghe về Giếng Vọng Thanh. Cái giếng ấy có từ đời nhà Thanh, trong làng lưu truyền rằng nếu để một bát kê nếp kèm đồng xu đồng lên thành giếng, vào nửa đêm hô to tên người chết ba lần, sẽ nghe thấy tiếng họ trả lời, thậm chí sáng hôm sau đồng xu biến mất, nghĩa là người chết đã nhận lễ và sẽ về thăm nhà. Trần Huy từ khi con trai mất, mỗi tối đều để một bát bánh trôi nước (món Tiểu Hổ thích nhất) bên giếng, cầu nguyện suốt bảy ngày bảy đêm. Sáng thứ tám, người làng chỉ thấy chiếc áo khoác của anh ta nằm vắt trên thành giếng, còn người thì mất tích không dấu vết, nước giếng hôm đó đỏ quạch như máu. - Mấy đứa trẻ con ở Đông Bắc này hay gọi mấy chuyện kiểu này là Câu Chuyện Kỳ Diệu Đông Bắc, nghe rùng rợn lắm, nhưng già ở đây biết, chẳng có ma nào, chỉ có lòng người thôi - Lão Bạch Đầu nhả khói thuốc, giọng khàn đặc. Đến thôn đã là chiều muộn, sương mù từ cánh đồng ngô khô bay về, dày đặc như sữa đặc. Trưởng thôn Vương Thụ, mặt nhăn như vỏ đào khô, đón họ với vẻ mặt u buồn, dặn không được lại gần giếng sau khi trời tối. Đêm đó, Tiếu Mặc trằn trọc không ngủ được, nhìn ra cửa sổ thấy sương mù dày đến mức không thấy đường đi, bỗng nghe thấy tiếng cười của Tiểu Hổ vang lên từ phía giếng. Cậu rủ Lão Bạch Đầu đi xem, bước chân ra khỏi cửa, cả hai đều lạc đường - dù đi thẳng mãi mà vẫn quay lại trước nhà trưởng thôn. Tiếu Mặc run rẩy, bảo là gặp "tường ma quái", Lão Bạch Đầu lôi la bàn ra, chỉ cho cậu thấy kim la bàn quay tít do mạch sắt trong đá thành giếng nhiễu từ, cộng với sương mù khúc xạ ánh sáng khiến mọi vật nhìn sai lệch. Lão buộc một đầu dây thừng vào gốc cây dương cổ thụ, bảo cậu cứ đi theo dây mà bước, chẳng quỷ nào dẫn lối được. Sáng hôm sau, cả thôn ồn ào lên, bảo rằng sáng sớm có người nhìn thấy xác Trần Huy nổi lềnh bềnh dưới giếng, mặt mũi sưng phù không nhận ra. Khi Tiếu Mặc và Lão Bạch Đầu chạy đến, xác đã biến mất. Lão Bạch Đầu thò tay đo nhiệt độ nước giếng: 4 độ, rồi chỉ cho cậu thấy giếng thông với suối ngầm, xác chết sẽ bị nước đẩy đi 2 cây số xuống hạ lưu chứ không thể mắc kẹt ở chỗ nông như vậy. Hai người lần theo vết rêu xanh trên đất, tìm thấy một đường ống nhựa giấu sau bụi cây, dẫn thẳng vào hầm rượu nhà trưởng thôn. Trong hầm, họ tìm thấy một con lợn chết ngâm nước, mặc vừa chiếc áo khoác của Trần Huy, thắt đá vào chân để chìm. Và xa hơn, Trần Huy đang bị trói chặt vào cột gỗ, gầy rộc đi, chỉ còn thoi thóp thở. - Tôi không muốn chết, tôi chỉ muốn bỏ trốn - Trần Huy khóc, kể rằng anh đã đưa cho Vương Thụ 20 nghìn tệ để giả mất tích, vì không dám đối mặt với vợ con, nhưng trưởng thôn khóa anh lại, định lợi dụng cái chết "giả" của anh để thổi phồng tính linh thiêng của giếng, thu tiền của người làng đến cầu nguyện. Ngay tối hôm đó, tiếng thét chói tai vang lên từ nhà trưởng thôn. Con gái nuôi của Vương Thụ là Cúc Hương, 19 tuổi, được tìm thấy treo cổ trên xà nhà, mắt trợn trừng, lưỡi thè ra. Người làng ùa vào khóc lóc, bảo cô bị hồn Tiểu Hổ nhập, tự tử vì uất hận. Lão Bạch Đầu đẩy mọi người sang một bên, trước tiên sờ mạch cổ Cúc Hương - vẫn đập đều, rồi đưa chiếc gương nhỏ dưới mũi cô, thấy hơi thở đọng sương. Lão kiểm tra sợi dây thừng: là nút thắt trượt có móc sắt gắn trên xà, dễ dàng tháo ra từ trên cao, cổ cô chỉ có vết sơn đỏ chứ không phải vết bầm do dây siết. Trong túi áo Cúc Hương, lão lôi ra một chiếc loa nhỏ đang phát tiếng gào thét ma quái, cùng tin nhắn từ Vương Thụ: Làm đêm nay, cộng thêm 1000 tệ. Cô gái khóc nức nở, thú nhận Vương Thụ hứa trả tiền học đại học cho cô nếu cô giúp giả các hiện tượng kỳ bí quanh giếng, từ việc ném đá xuống giếng ban đêm đến hóa trang thành hồn ma của Tiểu Hổ. Cuốn sổ ghi chép của Vương Thụ bị lật ra, toàn bộ là tiền công đức giả: 80 nghìn tệ thu từ những người dân mất con, mất chồng, cố gắng mua sự yên ủi từ cái giếng vô tri. Bà lão bán tiền vàng mã ở đầu thôn khóc nức nở, bảo đã bỏ 500 tệ lẻ tiết kiệm cả năm vào giếng, hy vọng chồng bà đang ung thư ở dưới suối vàng được về thăm. Không ai giận dữ, chỉ toàn nỗi thất vọng tràn trề. Khi Tiếu Mặc và Lão Bạch Đầu rời đi, tuyết bắt đầu tan, nước giếng Vọng Thanh trong veo trở lại, không còn màu đỏ quạch. Lão Bạch Đầu dừng lại ở đầu giếng, vứt mẩu thuốc lá xuống đất, bảo: - Bọn trẻ con vẫn hay kể mấy chuyện này gọi là Câu Chuyện Kỳ Diệu Đông Bắc, nghe thì như thần thoại, chứ kỳ thực vực thẳm không nằm dưới đáy giếng đâu. Nó nằm trong lòng người: có người vì nỗi đau mất mát mà mù quáng tin mọi điều, có kẻ vì lòng tham mà lợi dụng nỗi đau ấy để kiếm tiền. Ma quái chẳng ở đâu xa, chính là cái tâm không biết thỏa mãn của con người thôi. Tiếu Mặc nhìn xuống mặt nước giếng không một gợn sóng, chợt hiểu ra lời thầy dạy ngày nào: Triết học về sinh tử không nằm trong sách vở, mà nằm ở cách người ta đối xử với nỗi mất mát của nhau. Cậu xé tờ luận văn đang viết về "Sự tồn tại của linh hồn" đi, thay vào đó ghi lại toàn bộ câu chuyện này, đặt tên là Câu Chuyện Kỳ Diệu Đông Bắc: Giếng không có ma.