Mỗi khi nhắc đến Nhân Gian Huyền Ảo, không ít người mặc định ngay đến những mẩu chuyện kiểu Liêu Trai: là bóng trắng mảnh dẻ thong dong dưới gốc hạnh tím, là hồn ma không đầu dặm dò dọc bờ sông khuya khoắt, là những cuộc gặp gỡ kỳ lạ giữa người phàm và tinh vật, toàn những chi tiết hù dọa hay lãng mạn đến phi thực. Nhưng thật ra, cái hay của dòng văn học này chẳng nằm ở mấy yếu tố ma quái ấy. Nhân Gian Huyền Ảo, ở cốt lõi nhất, là kể về người, về những chuyện xảy ra ngay trong ngõ hẻm lầy lội, chợ búa ồn ào, trong từng căn nhà nhỏ phố phường mà ta vẫn đi qua mỗi ngày. Chẳng cần quỷ sứ hiện hình, chẳng cần pháp thuật thần thông, những câu chuyện ở đây đều bám sát đời thường đến mức ta đọc xong có thể chỉ vào một người ngoài đường và bảo: "À, chuyện này giống hệt ông chú bán bánh mì đầu ngõ ấy". Mà giữa những mảnh đời nhỏ bé ấy, triết lý nhân quả báo ứng lại được lột tả sinh động và day dứt hơn bất kỳ lời giảng đạo nào. Có câu chuyện về bà cụ bán chè chốc chốc lại để riêng một gáo chè ngọt nóng cho mấy đứa trẻ nghèo không có tiền, chẳng ngờ hôm chợ cháy, cả nhà bà đang hoảng loạn vì lửa lan đến cửa, thì chính mấy đứa trẻ ấy kéo nhau đến xách nước dập lửa, cứu nguy cho cả gia sản. Có câu chuyện về anh thanh niên làm việc ở tiệm cầm đồ, vốn quen thói trịch thượng với khách nghèo, hay ép giá, để rồi hôm bố anh đột quỵ cần tiền cấp cứu, chẳng ai chịu cho anh vay mượn, còn chủ tiệm thì lấy cớ anh lơ là công việc mà đuổi việc không thương tiếc. Chẳng có tiên hiện xuống phạt, chẳng có quỷ đội mồ lên trừng trị, cái gọi là "báo ứng" ở đây chỉ là những hệ quả tất yếu từ lựa chọn mỗi ngày của con người, nhưng được Nhân Gian Huyền Ảo đặt vào một góc nhìn có chút vơi đầy, có chút ngẫu nhiên đến mức ngỡ ngàng, khiến người đọc chợt nhận ra: ôi, chữ "nhân" gieo đi, chữ "quả" rồi sẽ gặt lại, chẳng bao giờ sai. Cái chút "huyền Ảo" ở đây chẳng phải là ma quái, mà là cái cảm giác khi ta đọc xong, bỗng thấy mấy chuyện tưởng như ngẫu nhiên trong đời mình nó nối kết lại với nhau, như thể có một sợi dây vô hình gắn kết lựa chọn của ta và những gì xảy ra sau đó, cứ mơ hồ mà thật, chẳng cần giải thích. Mỗi câu chuyện khép lại, chẳng để lại tiếng thét sợ hãi, mà là một cái nhếch miệng nhẹ, một cái thở dài, hay một chút ngậm ngùi đọng lại trong lòng. Chẳng cần gào thét, thông điệp "hãy làm điều thiện, trọng nhân nghĩa và biết thứ tha" cứ thế thấm dần vào người đọc: ta thấy thương cho bà vải nhỏ mọn hay gây chuyện với hàng xóm, để rồi lúc ốm đau không ai sang thăm, mới hiểu cái giá của sự cau có gắt gỏng; ta thấy buồn cho anh thanh niên ôm hận bao năm vì cha mẹ ly hôn, để rồi bỏ lỡ cả thanh xuân vì không chịu nói một lời tha thứ, mới hiểu hận thù chỉ thiêu rụi chính mình. Nhân Gian Huyền Ảo chẳng ép ta phải làm thánh hiền, nó chỉ kể nhẹ nhàng: này, chọn này thì ra này, chọn kia thì ra kia, còn thiện ác thế nào, cứ nhìn vào chính chuyện đời mình mà thấy.