Trong cái nắng như thiêu đốt của mùa hè năm ấy, tiếng rít lên tê tái trong không khí. Không phải gió, không phải ong bắp. Đó là tiếng thở dài cuối cùng của những bông lúa vàng trong vườn nhà ông Sán, rồi đến cả đàn bò, đàn heo một lúc rơi xuống, bất tỉnh, mắt trợn trắng, bọt mép trắng xóa. Chỉ vài phút, mùi mật ong ngọt ngào của vườn trái cây biến thành mùi hôi thối nồng nàn. Khí độc thần kinh, thứ được sinh ra trong những phòng thí nghiệm bí mật và thử nghiệm ngoài trời, đã len lỏi vào cuộc sống bình dị này như một cơn ác mộng thực thụ. Và con trai ông, thằng Bền, đứa trẻ mới lớn, tính tình phấn phá, cũng gục ngã khi chạy ra xem chuyện gì. Nó ngã gục trước cửa nhà, tay vẫn còn nắm chặt thanh đoản gỗ để chơi. Khi ông Sán tìm thấy nó, đôi mắt tròn xoe của Bền vẫn mở to, nhưng đã vô hồn, trên môi là vệt bọt khô và tím. Đàn chim sẻ vẫn hót líu lo trên cây mandarine, chẳng ai hay biết gì. Ông Sán không khóc. Ông đứng đó, nhìn con, rồi nhìn đống xác gia súc chất chồng. Cơn thịnh nộ trong lòng ông không phải là tiếng gào. Nó là một sự giận dữ trầm lặng, đông cứng trong từng centimet da thịt, khiến mọi thứ xung quanh bỗng trở nên vô nghĩa. Ông biết, ông biết trong ruộng lúa phía sau kia, nơi hàng rào có tiếng gọi là "khu vực quân sự cấm" có những bóng người mặc quân phục xanh xám, và vài ngày trước họ đã đi qua đây với những thiết bị lạ, nói về "thử nghiệm khí tượng". Thử nghiệm? Thứ gì lại giết chết lương thực và sinh vật một cách nhanh chóng và tàn nhẫn đến thế? Ông quyết định tìm đến chỗ họ. Ông mang theo xác con trai, bọc trong tấm khăn bạc, và những bức ảnh chụp xác vật nuôi. Ông đi bộ qua những con đường đất, ra đến trụ sở của đơn vị bộ đội đóng gần đó. Trang trại của ông thuộc vùng lẻ loi, và trại lính cũng chỉ là một khu nhà gỗ và lán trại tạm bợ. Những người lính trông thấy ông, ánh mắt họ lảng tránh. Người chỉ huy, một sĩ quan trẻ với những ngôi sao trên vai, nghe ông nói, khuôn mặt lạnh như băng. Ông trình bày bằng giọng run rẩy, nhưng rõ ràng, cụ thể. Ông chỉ ra vị trí gió thổi, mô tả thời gian, yêu cầu một lời giải thích, một sự bồi thường, và quan trọng nhất, một lời xin lỗi để thằng Bền được an nghỉ. Sĩ quan đó lắng nghe, mắt không rời mặt ông. Rồi khi ông nói xong, sĩ quan chỉ lắc đầu, giọng điệu khô khan: "Ông nhầm rồi. Quân đội ta không tiến hành bất kỳ hoạt động nào có thể gây hại cho dân ở khu vực này. Có lẽ là một vụ ngộ độc dịch bệnh tự nhiên, hoặc do thực phẩm không hợp vệ sinh. Chúng tôi chia buồn với ông, nhưng không có liên quan." Tay sĩ quan siết chặt bản báo cáo trên bàn, ngón tay trắng bệch. Ông Sán lặp lại, giọng dân dã, đầy đau đớn và chắc nịch: "Không phải ngộ độc. Là khí. Tôi nghe thấy tiếng động từ phía đồi. Tôi thấy thứ khói trắng nhẹ. Hơn nữa, tất cả đều chết cùng lúc, cùng một kiểu." Ông chỉ vào ảnh, vào những bông hoa cúc vàng trong vườn – chúng cũng khô héo, lá cong lại. Sĩ quan đứng dậy, hất hàm về phía cửa. "Thông tin không có căn cứ. Tốt nhất ông nên về nhà, lo việc tang. Đừng gây thêm phiền phức." Cánh cửa nhà gỗ đóng sầm lại trước mặt ông. Ông Sán không gọi. Ông không chạy theo. Ông đứng đó, trong cái nắng giờ chiều, với xác con trong tay, và sự im lặng bao trùm từ ngôi nhà gỗ kia. Im lặng của bức tường gỗ. Im lặng của những khuôn mặt quen thuộc dân làng khi ông hỏi. Im lặng của chính tiếng nó vang lên trong đầu ông – tiếng Bền cười, tiếng Bền gọi "ba ơi". Tất cả đã tắt. Cơn Rage trong ông giờ đây không còn là ngọn lửa nữa. Nó trở thành một thứ nặng trĩu, bằng phẳng, lạnh lẽo như mặt băng dày. Một sự im lặng tương tự. Ông hiểu, không từ ngoài kia sẽ vang lên. Không ai dám. Lời giải thích ấy sẽ được chôn vùi trong những lớp giấy tối, trong những cuộc họp kín, và rồi thời gian sẽ phủ bụi, như thể chưa bao giờ xảy ra. Chỉ còn ông, với bức tường im lặng đó, và cái chết của đứa con. Cơn giận dữ của ông bây giờ chính là sự im lặng của trời đất đối với cái chết vô nghĩa ấy – một thứ im lặng bất khả chiến bại. Ông quay về, bước trên con đường đất, bóng doughty xiêu xiêu trong nắng. Trang trại của ông giờ đây là một miệng hầm tối, chỉ còn mùi của sự sống đã bị cuỗm đi. Và ở phía sau, những giàn leo trên tường nhà lính vẫn đâm chồi nảy lộc, xanh mướt, vô tư.