Xin Chào 1983 Cái lạnh thấu xương bỗng như dao cứa vào da thịt. Hiểu Lan tỉnh dậy trong căn nhà tranh nhỏ, tiếng gà gáy天涯 bên tai, mùi rơm rạ và khói bếp lách tách xộc vào mũi. Cô nhìn đôi bàn tay mình – trắng trẻo, không vết phấn son, chỉ là hai bàn tay trẻ con chai sạn vì cực nhọc. Ba mươi sáu? Không, cô cảm thấy cơ thể nhỏ bé, xương xẩu. Là một cô gái mười tám tuổi trong một ngôi làng nghèo ven sông Thu Bồn, Quảng Nam, giữa cái năm 1983 này. Ký ức về cuộc đời trước ùa về, rõ như in: những bản hợp đồng triệu đô, những bữa tiệc lịch lãm ở tầng trên, ánh đèn thành phố không bao giờ tắt… và cái ngày tàn khốc, công ty phá sản, những hợp đồng thành giấy vụn, bạn bè tản lạc, bản thân rơi từ đỉnh cao xuống vực thẳm. Trong tuyệt vọng, cô đã… xuyên qua. Như một giấc mơ dài, cô trở về, về một cơ thể không tiền bạc, không sự nghiệp, không chỗ dựa. Chỉ còn lại một bộ não đã trải qua chiến trường kinh doanh khắc nghiệt và một trái tim từng vỡ tan. “Làm lại. Từ con số 0,” cô thì thầm trong đêm, mắt dán vào mái nhà tranh đầy rơm rạ. Ở làng này, cuộc sống quay tròn quanh đất và mưa. Đồng ruộng là tất cả. Hiểu Lan, với tư cách “Hiểu Lan” cũ – một cô gái nông thôn mồ côi cha, sống với bà ngoại yếu – bắt đầu. Cô không có tiền. Nhưng cô có trí tuệ – kiến thức về quản lý, tài chính, marketing từ thế kỷ 21, dù là lý thuyết, nhưng vượt xa tầm nhìn của cả một làng. Cô có nhan sắc – làn da rám nắng nhưng đường nét thanh tú, đôi mắt sáng rạc toát ra vẻ thanh thoát khác biệt. Và cô có nhiệt huyết tuổi trẻ – cái thứ bùng cháy mãnh liệt sau cái chết của một đời người. Hành trình bắt đầu từ những việc nhỏ nhất. Thay vì chỉ cắm cúi cày cuốc như mọi người, cô quan sát. Thấy bà con trồng lúa nước theo phong trào, hiệu quả thấp. Cô lấy kinh nghiệm về “tối ưu hóa quy trình” từ chốn công sở cũ, đề xuất phân bón hợp lý hơn, canh tác xen canh. Ban đầu bị cười cợt, nhưng mùa gặt đầu tiên, thửa ruộng của cô và bà ngoại cho năng suất cao bất thường. Tiếng đồn bắt đầu lan. Cô học tập. Đêm đêm, bên ngọn đèn dầu leo lét, cô lật trang sách cũ, sách giáo khoa lớp 10 mượn của thầy cô trường làng. Toán, Lý, Sinh – những môn học cô từng coi là lạc hậu – giờ đây là chìa khóa. Cô học tiếng Anh từ cuốn từ điển mỏng, luyện phát âm một mình, mơ về một đại học thực sự, nơi có thể thay đổi vận mệnh. Cô không chỉ học cho mình, cô kêu gọi vài đứa trẻ nghèo làng cùng học, thành một lớp học đêm dưới bóng đa cổ thụ. Cô khởi nghiệp. Từ nếp nghề truyền thống là dệt chiếu, cô thử nghiệm cải tiến mẫu mã, dùng sợi màu tự nhiên từ cây củ. Dùng kiến thức về thương hiệu, cô đặt tên cho sản phẩm: “Chiếu Làng Cây”, gánh mác nghệ thuật và chất lượng. Cô bắt đầu bán dạo qua các làng lân cận, rồi lên thị trấn. Lời đầu tiên, vài chục đồng, cô đem mua vài cuốn sách và một ít nguyên liệu mới. Con số 0 bắt đầu tăng lên, từng đồng, từng đồng, nhỏ bé nhưng kiên định. Trên hành trình gian khổ ấy, cô tìm thấy tình yêu. Đó là An – chàng thanh niên làng, đạp xe máy cải tạo chở hàng, chấp nhận sự độc lập và trí tuệ của cô. Tay anh chai sạn vì tay nắm, nhưng ôm cô thật dịu dàng. Họ cùng nhau đối mặt với bao thử thách: sự đố kỵ, bao phong trào “con gái đừng nô nức”, những lần vay vốn thất bại, những đêm trắng trôi qua bên bếp lửa. An là điểm tựa chân thực, là niềm tin cô cần để không bỏ cuộc. Cô tìm thấy tình thân. Bà ngoại, người phụ nữ nhỏ bé, khắc khổ, lặng lẽ nấu bữa cơm chiều mỗi ngày dù cô về muộn. Cái nắm tay run rẩy của bà khi cô đặt vào tay bà mấy tờ tiền lời đầu tiên, những giọt nước mắt không lời của bà khi cô đỗ vào trường cấp 3 thị xã – tất cả là sự gắn bó mới, sâu sắc hơn bao nhiêu kiểu quan hệ vụ lợi trong cuộc đời trước. Rồi những mối quan hệ đầy ý nghĩa khác nảy nở: thầy hiệu trưởng già, người nhìn thấy niềm tin trong mắt cô và ủng hộ; mấy ông lão trong làng, ban đầu nghi ngờ, sau trở thành bạn đồng hành trong việc áp dụng phương pháp canh tác mới. Cô học được cách đối xử, cách trao đi sự tử tế không vụ lợi. Cuộc sống ở làng, nghèo khó nhưng chân thành, dạy cô bài học mà một tầng lầu phố cửa sổ kính đã không bao giờ cho. Mùa hè năm thứ hai trở về, Hiểu Lan đã không còn là cô gái mới tên Hiểu Lan mà là “cô Hiểu Lan” trong miệng làng. Ngôi nhà tranh cũ giờ được xây thêm góc phòng học nhỏ. Cô đã mua được một chiếc máy may cải tạo, hợp tác với mấy phụ nữ làng làm thêm sản phẩm thủ công. Danh sách thi đại học năm sau, tên cô xếp đầu. Có những lúc mệt mỏi, cô ra bờ đê ngồi, nhìn dòng sông chảy. Cô tự hỏi: Liệu có đáng không? Phải chăng mình đang mãi mãi lạc lữa trong quá khứ? Nhưng rồi cô nhìn về phía làng, tiếng trẻ con đọc bài vang lên từ căn phòng nhỏ, bóng dáng An đang hì hục sửa máy bơm nước, bà ngoại ngồi bên cửa hái rau, nụ cười hiền từ. Một sự bình yên, một sự xác định mà trước đây, trong lầu vàng cô đã chẳng bao giờ có. Cuộc sống mới của cô không rực rỡ ánh đèn thành phố, nhưng rực rỡ nắng vàng trên cánh đồng, rực rợ tiếng cười trong gió làng, rực rợ những mồ hôi và giấc mơ không xa vời. Cô đã đánh mất một thế giới để tìm thấy một thế giới khác, thế giới của bản thân thực sự – được xây từ đất, nước, mồ hôi và lòng kiên trung. Và cô biết, hành trình này, từ năm 1983, vẫn chưa dấu chấm cuối. Mà chỉ là dấu phẩy, trước một câu chuyện dài, do chính cón bút, do chính hai bàn tay này – đã từng cầm bút ký hợp đồng, giờ cầm cây cày và cây viết – sẽ viết tiếp. Xin Chào, 1983. Xin Chào, cuộc đời mới.