Một thông tin gây chấn động cộng đồng tình báo quốc tế vừa được tiết lộ: năm cựu điệp viên thuộc cơ quan mật vụ Tây Ban Nha (CESID), những người từng tham gia vào chiến dịch bí mật mang tên Zeta tại Colombia vào cuối thập niên 1980 và đầu những năm 1990, đã bị tình nghi ám sát gần như đồng thời tại các thành phố khác nhau trên ba châu lục. Danh sách nạn nhân bao gồm các sĩ quan về hưu từng trực tiếp tham gia vào các nhiệm vụ ngầm, từ việc đánh giá mạng lưới buôn lậu ma túy của các cartel Colombia đến hỗ trợ các nhóm du kích chính trị trong giai đoạn bộc phát xung đột.

Chiến dịch Zeta – được lưu trữ dưới dạng tài liệu mật trong kho lưu trữ của CESID – ban đầu được thiết kế như một nỗ lực hợp tác quân sự - tình báo độc đáo giữa Madrid và Bogotá, nhằm xoa dịu căng thẳng trong khu vực và hạn chế ảnh hưởng của các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia. Tuy nhiên, nhiều năm sau khi chiến dịch chính thức kết thúc, bí mật về những gì đã thực sự xảy ra – bao gồm cả những can thiệp chưa được công khai và các giao dịch ngầm với các lực lượng vũ trang bất chính – dường như vẫn còn là một quả bom hẹn giờ chờ được triển khai.

Hàng loạt câu hỏi được đặt ra: Liệu đây có phải là một cuộc thanh trừng có hệ thống nhằm xóa sổ mọi bằng chứng về những hoạt động trong chiến dịch Zeta? Hay thay vào đó, nó là sự trả thù từ những thế lực buôn ma túy hoặc các nhóm cánh hữu cực đoan từng chịu ảnh hưởng trực tiếp từ các hành động của điệp viên Tây Ban Nha? Các chuyên gia phân tích an ninh quốc tế chỉ ra rằng việc các vụ ám sát xảy ra đồng thời ở những địa điểm cách xa nhau – từ một thành phố ở châu Âu, một khu nghỉ mát ở Mỹ Latinh, đến một trung tâm thương mại đông người ở châu Á – cho thấy một mạng lưới tác động được vận hành bởi một tổ chức tình báo hoặc một công ty môi giới an ninh tư nhân có khả năng phạm vi toàn cầu.

Hiện tại, các cơ quan điều tra của Tây Ban Nha và Interpol đã vào cuộc, nhưng tính chất phức tạp của vụ việc cùng với việc các nạn nhân đều đã nghỉ hưu, khiến việc truy tìm manh mối trở nên cực kỳ gian nan. Điều đáng lo ngại là trong bối cảnh nhiều tài liệu về Zeta vẫn được coi là "tối mật tuyệt đối", sự biến mất của những người từng trực tiếp nắm giữ bí mật ấy có thể khiến một phần lịch sử phụ thuộc vào hoạt động ngầm của Madrid ở Colombia mãi mãi trở thành một bí ẩn chưa có lời giải.