Mùa Hè Những Năm 80 Gió nam nồng nàn thổi qua con ngõ nhỏ, mang theo hơi thở oi ả của mùa hạ cuối cùng trước thềm thập kỷ 90. Những chiếc lá bàng rụng lác đác trên đường đất, in dấu thời gian cũ kỹ của khu phố nhà máy. Hai gia đình họ Trịnh và họ Vương đã nếm trải mối hiềm khích dai dẳng suốt mười mấy năm, chẳng ai nhớ rõ căn nguyên, chỉ biết tiếng cãi vã và ánh mắt hằn học đã trở thành phần không thể thiếu trong ký ức hàng xóm. Thế nhưng, Mùa Hè Những Năm 80 ấy lại khắc lên một khúc quanh khác – nơi số phận chủ động dệt nên mối lương duyên trớ trêu. Chuyện bắt đầu từ cái tin dội như sét ngang tai: Vương Ánh Dung – con gái thứ nhà họ Vương bỗng mất việc ở nhà máy dệt. Người ta bảo cô gái hai mươi bảy ấy "dính hơi" vào vụ cải tổ lao động, thực ra chỉ vì lỡ đứng về phe nhóm công nhân phản đối giám đốc. Nắng hè như thiêu đốt những hy vọng cuối cùng của cô, khi mấy chuồng lợn còm nhom dựng vội sau vườn chẳng đem lại đồng lãi nào. Rồi đến nghiệp làm giấm, mùi chua xộc lên mũi ngày đêm, nhưng mẻ đầu dội chợ chưa ráo nước đã bị hàng xóm tố "giấm pha nước lã". Tiếng khóc nghẹn trong đêm của cô gái gầy guộc có lẽ chỉ có vầng trăng hạ tuần chứng kiến. Ấy vậy mà giữa chuỗi ngày tưởng như úa tàn, bóng dáng Trịnh Mân Giang – con trai cả nhà họ Trịnh – cứ lặng lẽ xuất hiện như cơn mưa rào giữa mùa hạn. Anh không nói nhiều, chỉ thỉnh thoảng để lại trước cổng nhà họ Vương mấy bọc thức ăn thừa từ quán cơm xã, hay đặt nhẹ nhàng túi men giấm chuẩn bị sẵn khi nghe tin Ánh Dung định bỏ cuộc. Những đêm mưa giông, đàn lợn bỗng được ai đó gia cố chuồng trại; những buổi sớm tinh mơ, xe đạp cà tàng của cô lại được bơm căng vỏ khi chưa rõ người làm. Tình cảm lớn lên từ sự tị hiềm, như nụ hồng đâm chồi giữa bụi gai. Mùa Hè Những Năm 80 chứng kiến cảnh hai trái tim chầm chậm đập chung nhịp. Những lần Ánh Dung ngại ngùng đưa anh ly nước chè tươi mát rượi trên con đê chiều gió lộng, những chiều Mân Giang xắn quần lội ruộng giúp cô tát nước chống hạn – từng khoảnh khắc vụng về ấy khiến mảnh đất cằn chai ấm dần hơi người. Bí mật của họ rồi cũng đến tai hai họ, trong bữa cơm tối nặng trĩu tiếng la mắng, có cô gái quyết liệt nắm tay chàng trai: "Chúng con không chọn được nơi mình sinh ra, nhưng có quyền chọn người bên cạnh cả đời!" Ngày cưới của họ diễn ra giữa tiếng ve râm ran đặc trưng của Mùa Hè Những Năm 80. Chiếc bàn tròn hai họ ngồi chung lần đầu sau bao năm, trên mâm cỗ đơn sơ ấy rươu rượu hòa cùng nước mắt. Người già thở dài gạt đi hiềm xưa, người trẻ sẻ chia gánh nặng mới. Gia đình – cái vòng tròn tưởng như đã méo mó bao năm, giờ lại tròn trịa bởi sự chịu đựng và bao dung. Trong căn nhà cũ kỹ phủ đầy nắng hạ, tiếng cười trẻ con lần đầu tiên vang lên, xóa nhòa ranh giới giữa họ Trịnh và họ Vương.